Rekord temperatury w Polsce: 40,2°C, historia pomiaru i upały we Wrocławiu

Rekord temperatury w Polsce wynosi 40,2°C i został ustanowiony ponad sto lat temu w Prószkowie koło Opola. Wynik nadal nie został oficjalnie pobity, choć kolejne fale upałów przynoszą wartości niebezpiecznie zbliżone do historycznego maksimum. Sprawdzamy, gdzie i jak wykonano rekordowy pomiar, ile wynosi rekord Wrocławia oraz jak bezpiecznie funkcjonować w mieście podczas ekstremalnego gorąca.

Stan danych: 28 czerwca 2026 roku, przed zakończeniem bieżącej doby pomiarowej. Absolutnym rekordem Polski pozostaje 40,2°C. Dzień wcześniej IMGW-PIB poinformował o zmierzeniu 38,9°C w Słubicach, co oznacza nowy rekord maksymalnej temperatury dla czerwca. Ostateczne wartości z 28 czerwca wymagają zakończenia pomiarów i weryfikacji przez Instytut.

SPIS TREŚCI

• Ile wynosi rekord temperatury w Polsce?
• Gdzie i kiedy padł rekord 40,2°C?
• Czy historyczny pomiar jest wiarygodny?
• Powojenny rekord oraz rekord czerwca 2026
• Ile wynosi rekord temperatury we Wrocławiu?
• Dlaczego Wrocław należy do najgorętszych miast?
• Jak wykonuje się oficjalny pomiar temperatury?
• Temperatura na słońcu, w cieniu i w samochodzie
• Dzień upalny i noc tropikalna – co oznaczają?
• Czy rekord temperatury w Polsce może zostać pobity?
• Jak bezpiecznie przetrwać upał we Wrocławiu?
• Jak schłodzić mieszkanie bez klimatyzacji?
• Dzieci, seniorzy, zwierzęta i rozgrzany samochód
• FAQ – najczęstsze pytania o rekord temperatury

Ile wynosi rekord temperatury w Polsce?

Najwyższa oficjalnie uznawana temperatura zmierzona na obecnym terytorium Polski wynosi 40,2°C. Wartość tę odnotowano 29 lipca 1921 roku w Prószkowie, położonym obecnie w województwie opolskim.

Rekord dotyczy temperatury powietrza zmierzonej w warunkach meteorologicznych. Nie jest to temperatura rozgrzanego asfaltu, metalowej ławki, karoserii samochodu ani termometru wiszącego na nasłonecznionym balkonie. Takie powierzchnie mogą osiągać znacznie wyższe wartości, lecz nie są podstawą oficjalnych zestawień.

Informację o wartości 40,2°C publikuje IMGW-PIB. Instytut zaznacza jednocześnie, że historyczny pomiar budzi pewne wątpliwości związane z dawnymi metodami obserwacji. Mimo to wynik pozostaje powszechnie uznawanym rekordem Polski.

Historyczne informacje i bieżące pomiary można sprawdzać w oficjalnych serwisach IMGW-PIB oraz Portalu Klimat IMGW-PIB.

Gdzie i kiedy padł rekord 40,2°C?

Rekordową temperaturę zmierzono 29 lipca 1921 roku w Prószkowie koło Opola. Nazwa tej miejscowości jest czasem błędnie zapisywana jako Pruszków. Pruszków leży pod Warszawą, natomiast rekordowy Prószków znajduje się w województwie opolskim.

W 1921 roku Prószków znajdował się w granicach Niemiec. Obecnie jest częścią Polski, dlatego pomiar uznaje się za rekord temperatury zanotowany na obszarze odpowiadającym dzisiejszym granicom kraju.

Upał nie ograniczał się wówczas do jednej stacji. Tego samego dnia w Zbiersku w Wielkopolsce odnotowano 40,0°C, a w wielu innych miejscach zachodniej i centralnej części obecnej Polski temperatura zbliżała się do 39°C. Rekord z Prószkowa był więc częścią rozległego epizodu ekstremalnego gorąca.

Tak wysoka temperatura wymagała jednoczesnego wystąpienia kilku czynników: napływu bardzo gorącego powietrza, niewielkiego zachmurzenia, silnego nasłonecznienia, słabego wiatru i nagrzanego podłoża. Podobny układ jest potrzebny również obecnie, aby wartości zbliżyły się do 40°C.

Czy rekord temperatury z Prószkowa jest wiarygodny?

Rekord 40,2°C jest uznawany, ale meteorolodzy wskazują na kilka powodów do ostrożności. Pierwszym jest duża różnica między Prószkowem a pobliskim Opolem, gdzie tego samego dnia zmierzono około 38°C. Odległość między stacjami nie była duża, dlatego ponad dwustopniowa różnica wymaga wyjaśnienia lokalnymi warunkami lub sposobem prowadzenia obserwacji.

Drugą kwestią jest wysokość umieszczenia klatki meteorologicznej. Według części historycznych informacji mogła znajdować się około jednego metra nad gruntem. Współczesne czujniki temperatury powietrza instaluje się standardowo na wysokości około dwóch metrów nad odpowiednio przygotowanym podłożem.

Znaczenie ma również otoczenie stacji, rodzaj zastosowanej osłony i dokładność dawnego termometru. Sto lat temu standardy obserwacyjne nie były identyczne z obecnymi, a zachowana dokumentacja nie zawsze pozwala odtworzyć wszystkie szczegóły.

Wątpliwości nie oznaczają jednak automatycznego odrzucenia wyniku. Bardzo wysokie temperatury na innych stacjach potwierdzają, że 29 lipca 1921 roku wystąpiła wyjątkowo silna fala upałów. Dopóki rekord nie zostanie formalnie zweryfikowany inaczej, wartość 40,2°C pozostaje najważniejszym punktem odniesienia.

Powojenny rekord i nowy rekord temperatury w czerwcu 2026

39,5°C w Słubicach w 1994 roku

Najwyższą temperaturą zmierzoną w Polsce po II wojnie światowej jest 39,5°C. Rekord padł 30 lipca 1994 roku w Słubicach, mieście położonym przy granicy z Niemcami. Jest to jeden z najlepiej udokumentowanych współczesnych wyników i wartość znajdująca się najbliżej historycznych 40,2°C.

Słubice często pojawiają się w zestawieniach najwyższych temperatur. Zachodnia część kraju jest narażona na napływ gorących mas powietrza z południowego zachodu Europy. Gdy dodatkowo występuje suche podłoże, brak chmur i słaby wiatr, temperatura może rosnąć bardzo szybko.

38,9°C – rekord czerwca z 2026 roku

27 czerwca 2026 roku IMGW-PIB poinformował o zmierzeniu w Słubicach temperatury 38,9°C. Była to najwyższa wartość zanotowana w czerwcu w historii polskich pomiarów meteorologicznych.

Wynik jest niezwykły ze względu na termin. Najsilniejsze fale upałów w Polsce najczęściej pojawiają się w lipcu i sierpniu, gdy powierzchnia ziemi oraz miejska zabudowa są już mocno nagrzane. Temperatura zbliżona do 39°C przed końcem czerwca pokazuje wyjątkową intensywność epizodu.

Rekord miesiąca nie jest rekordem absolutnym. Do wartości z Prószkowa zabrakło 1,3°C. Przy ekstremach meteorologicznych taka różnica jest duża, ponieważ przekroczenie kolejnego stopnia wymaga bardzo sprzyjającego i rzadkiego układu warunków.

Ile wynosi rekord temperatury we Wrocławiu?

Rekord temperatury we Wrocławiu wynosi 38,9°C. Najwyższą wartość odnotowano 8 sierpnia 2015 roku. Informację tę podaje oficjalny serwis miejski Wrocławia, powołując się na dane i wypowiedzi synoptyków IMGW.

Rok 2015 był we Wrocławiu wyjątkowo gorący. Występowały wielodniowe fale upałów, a liczba dni z temperaturą przekraczającą 30°C należała do najwyższych w historii obserwacji. Miasto doświadczyło także nocy, podczas których zabudowa nie zdążyła skutecznie się ochłodzić.

Wrocław pozostaje jednym z polskich miast najbardziej narażonych na ekstremalne gorąco. W 2024 roku najwyższą temperaturę spośród stacji synoptycznych w Polsce – 36,5°C – zmierzono właśnie we Wrocławiu. Rok później, 3 lipca 2025 roku, stacja we Wrocławiu zarejestrowała 36,6°C.

Lokalny rekord 38,9°C nie oznacza, że w każdym miejscu miasta było dokładnie tak samo. Odczyty w centrum, na lotnisku, wśród ogródków działkowych, przy ruchliwej jezdni i na obrzeżach mogą się różnić. Oficjalny rekord pochodzi z profesjonalnej stacji, a nie z przypadkowego termometru w zabudowie.

Informacje dotyczące lokalnego rekordu publikuje oficjalny serwis wroclaw.pl.

Dlaczego Wrocław należy do najgorętszych miast w Polsce?

Położenie Wrocławia sprzyja występowaniu wysokich temperatur. Miasto leży na Nizinie Śląskiej, w regionie należącym do najcieplejszych części Polski. Gorące masy powietrza napływające z południa i południowego zachodu docierają tu stosunkowo łatwo.

Drugim czynnikiem jest miejska wyspa ciepła. Asfalt, beton, dachy i ściany pochłaniają energię słoneczną, a następnie oddają ją przez wiele godzin. Największą różnicę między centrum a terenami podmiejskimi często obserwuje się wieczorem i w nocy.

• Ciemne nawierzchnie silnie nagrzewają się w pełnym słońcu.
• Zwarta zabudowa ogranicza przepływ i wymianę powietrza.
• Niewielka ilość zieleni oznacza mniej cienia i słabsze chłodzenie przez parowanie.
• Samochody, urządzenia techniczne i klimatyzatory oddają ciepło do otoczenia.
• Nagrzane budynki podtrzymują wysoką temperaturę po zachodzie słońca.

Najtrudniejsze warunki panują zwykle na rozległych placach, parkingach, ruchliwych skrzyżowaniach i przystankach bez cienia. Znacznie większy komfort zapewniają parki, nadrzeczne tereny zielone oraz ulice z wysokimi drzewami.

Jak wykonuje się oficjalny pomiar temperatury?

Oficjalna temperatura powietrza musi być mierzona w kontrolowanych warunkach. Czujnik nie może znajdować się w pełnym słońcu ani tuż przy nagrzanej ścianie, dachu, chodniku lub silniku. W przeciwnym razie rejestrowałby wpływ promieniowania i gorących powierzchni, a nie temperaturę swobodnie przepływającego powietrza.

• Czujnik umieszcza się zwykle około dwóch metrów nad powierzchnią gruntu.
• Urządzenie jest osłonięte przed bezpośrednim promieniowaniem słonecznym.
• Osłona umożliwia swobodną wentylację czujnika.
• Otoczenie stanowiska pomiarowego powinno spełniać określone wymagania.
• Urządzenia są kontrolowane i kalibrowane.
• Nietypowe wskazania są porównywane z sąsiednimi stacjami.

Po pojawieniu się potencjalnego rekordu meteorolodzy sprawdzają nie tylko samą liczbę. Analizują działanie urządzenia, dokumentację stacji, przebieg temperatury w ciągu dnia oraz dane z pobliskich punktów. Oficjalne potwierdzenie może więc pojawić się później niż pierwszy komunikat.

Wynik z prywatnej stacji może dobrze opisywać warunki na konkretnym osiedlu, ale nie zawsze spełnia standardy wymagane do ustanowienia rekordu. Czujnik ustawiony kilka centymetrów od elewacji lub nad kostką brukową może zawyżać temperaturę.

Temperatura na słońcu, w cieniu i w samochodzie – skąd różne wyniki?

Czy istnieje oficjalna temperatura „na słońcu”?

W prognozach pogody nie podaje się standardowej temperatury powietrza „na słońcu”. Termometr wystawiony na bezpośrednie promieniowanie zaczyna się nagrzewać i może pokazywać temperaturę własnej obudowy zamiast otaczającego powietrza.

Dlatego przy oficjalnej temperaturze 35°C termometr na nasłonecznionym balkonie może pokazać 45°C albo więcej. Taki odczyt sygnalizuje bardzo trudne lokalne warunki, ale nie oznacza pobicia rekordu.

Dlaczego w samochodzie jest znacznie goręcej?

Promieniowanie słoneczne przenika przez szyby i nagrzewa deskę rozdzielczą, fotele oraz inne elementy wnętrza. Ciepło zostaje uwięzione, a słaba wymiana powietrza powoduje gwałtowny wzrost temperatury. W zamkniętym samochodzie może być o kilkadziesiąt stopni cieplej niż na zewnątrz.

Wskazanie czujnika samochodowego również nie jest pomiarem meteorologicznym. Czujnik może reagować na temperaturę jezdni, silnika i elementów pojazdu, szczególnie podczas postoju.

Czym jest temperatura odczuwalna?

Temperatura odczuwalna opisuje wpływ warunków pogodowych na organizm. Uwzględnia między innymi wilgotność, wiatr i promieniowanie słoneczne. Przy dużej wilgotności pot odparowuje wolniej, dlatego ciało ma trudności z oddawaniem ciepła.

Temperatura odczuwalna może być wyższa od rzeczywistego pomiaru powietrza, ale nie służy do ustanawiania rekordów. Rekordy porównuje się na podstawie standaryzowanych pomiarów temperatury.

Dzień upalny i noc tropikalna – co oznaczają te określenia?

W meteorologii stosuje się określenia pozwalające porównywać różne okresy i miejsca. Najważniejszy próg związany z upałem to temperatura maksymalna wynosząca co najmniej 30°C.

Noc tropikalna jest szczególnie obciążająca dla mieszkańców gęstej zabudowy. Organizm nie otrzymuje kilku godzin chłodu potrzebnych do regeneracji, a mieszkanie pozostaje nagrzane. Po kilku takich nocach może pojawić się zmęczenie, rozdrażnienie, gorsza koncentracja i problemy ze snem.

Wrocław należy do miast, w których noce tropikalne występują stosunkowo często. Największe znaczenie ma lokalizacja mieszkania: najwyższa temperatura utrzymuje się zwykle w centrum, na ostatnich piętrach i w lokalach z oknami skierowanymi na zachód lub południe.

Czy rekord temperatury w Polsce może zostać pobity?

Pobicie wartości 40,2°C jest możliwe, ale wymaga wyjątkowego połączenia wielu czynników. Sama prognoza pokazująca 40°C nie wystarcza. Rekord powstaje dopiero wtedy, gdy prawidłowo działająca stacja rzeczywiście zarejestruje wyższą temperaturę, a wynik przejdzie weryfikację.

Na ostateczną wartość wpływają zachmurzenie, siła wiatru, wilgotność, stan gruntu i dokładna trasa napływu gorącego powietrza. Nawet niewielka chmura w najcieplejszej części dnia może zatrzymać wzrost temperatury. Z kolei suche podłoże i bezchmurne niebo sprzyjają silniejszemu nagrzewaniu.

Długoterminowe analizy IMGW pokazują wzrost liczby dni upalnych w Polsce. Coraz częściej występują także noce tropikalne i wielodniowe epizody, podczas których organizmy oraz budynki nie mają czasu na ochłodzenie.

Nie można jednak przewidzieć daty nowego rekordu. Zmiana klimatu zwiększa prawdopodobieństwo ekstremalnych upałów, ale pojedynczy rekord nadal zależy od konkretnego układu atmosferycznego i lokalnych warunków przy stacji.

Aktualne wyniki pomiarów i ostrzeżenia należy sprawdzać w oficjalnym serwisie meteo.imgw.pl.

Jak bezpiecznie przetrwać ekstremalny upał we Wrocławiu?

Nie trzeba czekać na pobicie rekordu, aby gorąco stało się niebezpieczne. Ryzyko odwodnienia, wyczerpania cieplnego i udaru rośnie już podczas kilku kolejnych dni z temperaturą przekraczającą 30°C.

1. Pij wodę regularnie. Nie czekaj na pojawienie się silnego pragnienia, bólu głowy albo osłabienia.
2. Ogranicz wysiłek w najgorętszej części dnia. Trening, zakupy i dłuższe spacery planuj rano lub wieczorem.
3. Wybieraj trasy prowadzące przez cień. Park lub zadrzewiona ulica mogą być bezpieczniejsze niż krótsza droga przez nagrzany plac.
4. Noś lekką odzież. Pomagają jasne, przewiewne ubrania, nakrycie głowy i okulary przeciwsłoneczne.
5. Stosuj krem z filtrem. Ochronę trzeba ponawiać, zwłaszcza po spoceniu skóry.
6. Unikaj alkoholu. Może sprzyjać odwodnieniu i utrudniać ocenę własnego stanu.
7. Sprawdzaj samopoczucie bliskich. Szczególnej opieki wymagają seniorzy, małe dzieci i osoby przewlekle chore.

Jak rozpoznać wyczerpanie cieplne?

Typowe objawy to silne pocenie, osłabienie, ból i zawroty głowy, nudności, skurcze mięśni, przyspieszone tętno i intensywne pragnienie. Osobę należy przenieść do chłodnego miejsca, poluzować ubranie, stopniowo chłodzić skórę oraz podawać wodę małymi porcjami, jeśli jest w pełni przytomna.

Kiedy podejrzewać udar cieplny?

Udar cieplny jest stanem zagrożenia życia. Niepokojące objawy to dezorientacja, zaburzenia świadomości, utrata przytomności, drgawki, problemy z poruszaniem się lub mówieniem oraz bardzo wysoka temperatura ciała. Należy natychmiast zadzwonić pod numer 112 lub 999 i rozpocząć chłodzenie zgodnie z instrukcjami dyspozytora.

Oficjalne zalecenia publikuje Rządowe Centrum Bezpieczeństwa oraz serwis Pacjent.

Jak schłodzić mieszkanie bez klimatyzacji?

Najważniejsza zasada polega na ograniczaniu dopływu ciepła w dzień i intensywnym wietrzeniu wtedy, gdy temperatura na zewnątrz jest niższa niż w mieszkaniu. Pozostawienie szeroko otwartych okien w najgorętszych godzinach często pogarsza sytuację.

1. Przewietrz mieszkanie wcześnie rano. Najlepiej otworzyć okna po dwóch stronach lokalu i stworzyć krótki przeciąg.
2. Zamknij okna przed nadejściem gorąca. Zrób to, gdy temperatura na zewnątrz zaczyna przewyższać temperaturę wewnętrzną.
3. Zasłoń nasłonecznione szyby. Najskuteczniejsze są rolety lub żaluzje zewnętrzne, ale pomagają również jasne zasłony.
4. Wyłącz zbędne urządzenia. Komputer, telewizor, piekarnik i intensywne oświetlenie oddają ciepło do pomieszczenia.
5. Korzystaj z wentylatora, gdy jesteś w pokoju. Ruch powietrza poprawia odparowywanie potu i zwiększa komfort.
6. Chłodź ciało. Pomaga letni prysznic, zwilżenie przedramion i chłodny kompres na kark.
7. Wietrz ponownie późnym wieczorem. Najpierw upewnij się, że na zewnątrz jest rzeczywiście chłodniej.

Wentylator nie obniża temperatury powietrza. Jego działanie polega na zwiększaniu ruchu powietrza przy skórze. Nie ma więc sensu pozostawiać urządzenia włączonego w pustym pokoju, ponieważ silnik dodatkowo wytwarza niewielką ilość ciepła.

W mieszkaniu na ostatnim piętrze lub pod silnie nagrzewającym się dachem domowe metody mogą okazać się niewystarczające. Senior, małe dziecko lub osoba chora powinni wówczas mieć możliwość spędzenia najgorętszych godzin w chłodniejszym miejscu.

Dzieci, seniorzy, zwierzęta i samochód podczas upału

Dlaczego dzieci przegrzewają się szybciej?

Małe dzieci mają mniej skuteczny mechanizm termoregulacji i mogą nie powiedzieć, że chce im się pić albo robi im się słabo. Wózka nie należy przykrywać szczelnie kocem lub pieluchą, ponieważ materiał ogranicza przepływ powietrza i może podnosić temperaturę wokół dziecka.

Seniorzy i osoby przewlekle chore

Osoby starsze mogą słabiej odczuwać pragnienie. Niektóre choroby i leki wpływają również na gospodarkę wodną organizmu. Osoba, która ma zalecone ograniczenie płynów, nie powinna samodzielnie zmieniać ich ilości ani dawek leków – konieczna jest konsultacja z lekarzem.

Zwierzęta w mieście

Pies powinien mieć stały dostęp do świeżej wody i chłodnego miejsca. Najdłuższe spacery najlepiej planować rano albo późnym wieczorem. Rozgrzany asfalt może poparzyć opuszki łap, dlatego warto wybierać trawę i zacienione chodniki.

Nigdy nie zostawiaj nikogo w samochodzie

Dziecka, seniora ani zwierzęcia nie wolno pozostawiać w zamkniętym samochodzie nawet na kilka minut. Uchylenie szyby nie zapewnia skutecznego chłodzenia. Temperatura wewnątrz auta może wzrosnąć bardzo szybko i doprowadzić do utraty przytomności, uszkodzenia narządów lub śmierci.

Przed posadzeniem dziecka w foteliku należy sprawdzić temperaturę klamer i metalowych elementów. Samochód warto przewietrzyć, a klimatyzację ustawić tak, aby chłodne powietrze nie było kierowane bezpośrednio na twarz dziecka.

FAQ – najczęstsze pytania o rekord temperatury w Polsce

Jaka była najwyższa temperatura w Polsce?

Najwyższa oficjalnie uznawana temperatura wynosi 40,2°C. Została zmierzona 29 lipca 1921 roku w Prószkowie koło Opola.

Czy w Polsce przekroczono kiedyś 40°C?

Tak. W Prószkowie zmierzono 40,2°C, a tego samego dnia w Zbiersku odnotowano 40,0°C. Rekord z Prószkowa pozostaje jednak przedmiotem dyskusji ze względu na historyczne warunki pomiaru.

Jaki jest powojenny rekord temperatury?

Powojenny rekord wynosi 39,5°C. Padł 30 lipca 1994 roku w Słubicach.

Jaki jest rekord temperatury w czerwcu?

Według komunikatu IMGW-PIB rekord czerwca wynosi 38,9°C. Temperaturę tę zmierzono 27 czerwca 2026 roku w Słubicach.

Ile wynosi rekord Wrocławia?

Najwyższa temperatura odnotowana we Wrocławiu wynosi 38,9°C. Rekord padł 8 sierpnia 2015 roku.

Czy 50°C na balkonie oznacza rekord?

Nie. Termometr może być nagrzewany przez słońce, elewację, szybę i balustradę. Oficjalny rekord ustala się na podstawie pomiaru powietrza wykonanego w odpowiednio osłoniętym i wentylowanym miejscu.

Kiedy w ciągu dnia jest najgoręcej?

Najwyższa temperatura zwykle pojawia się nie w południe, lecz kilka godzin później – najczęściej między 15:00 a 18:00. Podłoże nadal otrzymuje wówczas więcej energii, niż oddaje do otoczenia.

Gdzie sprawdzać wiarygodne pomiary?

Bieżące odczyty, prognozy i ostrzeżenia najlepiej sprawdzać w oficjalnym serwisie IMGW-PIB. Dane historyczne i analizy klimatologiczne są dostępne w serwisie klimat.imgw.pl.

Podsumowanie

Rekord temperatury w Polsce wynosi 40,2°C i pochodzi z Prószkowa z 29 lipca 1921 roku. Najwyższą wartość po II wojnie światowej – 39,5°C – zmierzono w Słubicach w 1994 roku. To samo miasto ustanowiło 27 czerwca 2026 roku nowy rekord czerwca wynoszący 38,9°C.

Wrocławski rekord również wynosi 38,9°C i został ustanowiony 8 sierpnia 2015 roku. Położenie miasta, częsty napływ gorącego powietrza oraz miejska wyspa ciepła sprawiają, że mieszkańcy Wrocławia są szczególnie narażeni na długotrwałe upały i noce tropikalne.

Rekord nie musi zostać pobity, aby pogoda stanowiła zagrożenie. Podczas fali upałów najważniejsze są regularne picie wody, ograniczenie aktywności w najgorętszej części dnia, ochrona dzieci i seniorów oraz właściwe zabezpieczenie mieszkania przed nagrzewaniem.